Kinh tế Việt Nam kết thúc năm 2012 với các chỉ tiêu được kiểm soát tương đối rẻ như lạm phát dưới 2 con số, tỷ giá ổn định, dự trữ ngoại hối nâng cao. Đi kèm là hệ thống giải pháp giải quyết cach choi chung khoan hàng tồn kho bất động sản đã được Chính phủ ban hành, đề án doanh nghiệp chọn bán nợ xấu hệ thống ngân hàng đang xin ý kiến Bộ Chính trị… chính điều này đã làm cho niềm tin của giới đầu tư chứng khoán phấn chấn. Liệu rằng, thị trường chứng khoán tiếp tục kỳ vọng về điều này trong thời gian tới?
một trong các giải pháp tháo gỡ cạnh tranh thị trường bất động sản Chính phủ vừa đưa ra là dành 20.000-40.000 tỷ đồng thông qua tái cấp vốn mang lãi suất logic cho đối tượng mua nhà ở xã hội. Chính sách này là 1 hướng tốt cho cả quý khách và chủ đầu tư. Tuy nhiên, trung gian của quá trình này chính là hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM). Theo đó, các NHTM nhân danh cho vay nhà ở xã hội thực hiện vay vốn lãi suất thấp từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Vậy liệu trong lúc việc tiêu dùng nguồn vốn này mang thể phục vụ những mục đích khác?
Đầu tháng 10/2012, NHNN đã ban hành dự thảo “Thông tư quy định hoạt động ủy thác, nhận ủy thác của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài”. Theo đó, ko cho những tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước bên cạnh ủy thác đầu tư vốn để cho vay, đầu tư chứng khoán, vàng và ngoại tệ, chỉ được ủy thác cho mục đích đầu tư trái phiếu chính phủ và trái phiếu công ty.
nếu dự thảo này được ban hành, những NHTM không thể tiếp tục bơm vốn vào thị trường và nền kinh tế dưới hình thức này, mà còn cần thu hồi các khoản ủy thác đầu tư trước đây. Đây chính là một đòn giáng mạnh cho thị trường chứng khoán ko thua sút các văn bản trước đây như Chỉ thị 03, Thông tư 13… do vậy, chính sách tái cấp vốn được thực hiện trên các hợp đồng cho vay sắm nhà ở xã hội đang chờ sự phối hợp giữa NHNN và Bộ Xây dựng. Nghĩa là việc bơm tiền chưa được thực thi và những cạnh tranh cũng chưa được giải quyết.
Trong lúc đấy, năm 2012, đứng trước các khó khăn của con cá tra, Chính phủ đã mang gói hỗ trợ bơm tiền lãi suất thấp lên tới 38.000 tỷ đồng được thực hiện thông qua NHNN. Tuy nhiên, thực hư của lượng tín dụng mo tai khoan chung khoan này như thế nào hiện chưa với kết luận, lúc đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (VASEP) cho rằng con số này ko hiện thực, buộc phải kiểm tra lại. Bởi nếu mang được bơm ra số tiền trên, đối tượng thụ hưởng sẽ ko được hưởng lợi, con cá tra sẽ tiếp tục điêu đứng.
Song song mang giải pháp trên, Chính phủ dự kiến bơm tiếp 100.000-150.000 tỷ đồng để giải quyết nợ xấu, thông qua hệ thống NHTM sử dụng tiền này chọn lại những công cụ nợ từ nhà hàng Quản lý tài sản Việt Nam (VAMC) dự kiến được thành lập; hoặc với thể bơm tiền cho hệ thống NHTM thông qua việc tái chiết khấu các chứng từ với giá (các khoản trái phiếu do VAMC phát hành) để cấn trừ khoản nợ mà những NHTM bán cho VAMC.
Dù là hình thức nào, nhưng đề án của công ty này chưa được triển khai do còn chờ ý kiến của Bộ Chính trị. Nghĩa là việc bơm tiền vào hệ thống NHTM chưa thể thực thi. Điểm đáng nói là việc bơm tiền chiết khấu các chứng từ có giá vẫn đang được thực hiện 1 cách thầm lặng từ NHNN mà ko phải tuyên bố. Vậy việc bơm tiền có phải là một nhân tố tạo ra sự hưng phấn, lạc quan cho nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán khi cả năm 2012 thị trường ở trong xu thế giảm điểm?
Theo như 2 vấn đề chúng tôi nêu trên, việc bơm tiền chưa được thực hiện, thậm chí tính hiệu quả của giai đoạn này vẫn còn là dấu hỏi to. bởi thế, điều tạo nên sự hưng phấn của nhà đầu tư những ngày cuối năm 2012 và đầu năm 2013 chính là hoạt động của thông tin. Và ở đây là hiệu ứng thông tin về chính sách bơm tiền lúc được dự kiến công bố.
Mong chờ VAMC
Tuần qua, nhà đầu tư tiếp tục lạc quan có chính sách xử lý nợ xấu bằng việc ra đời VAMC. Theo đấy Chính phủ sẽ xem xét ban hành Nghị quyết về tổ chức hoạt động của VAMC để xử lý nợ xấu trong tháng 1/2013, sau khi Bộ Chính trị cho ý kiến. Đứng trước kỳ vọng này, nhóm cổ phiếu ngân hàng tiếp tục nâng cao giá bất chấp bí quyết thức hoạt động và hiệu quả của chính sách này. giả dụ việc thực hiện chính sách này là khả thi, sẽ giúp hệ thống NHTM xử lý được các tài sản xấu trên bảng cân đối kế toán.
Tuy nhiên, việc xử lý những tài sản xấu, mà cụ thể là tín dụng của hệ thống NHTM được thực hiện bằng nhiều cách chứ ko chỉ riêng giải pháp VAMC. Phân tích sâu hơn, sẽ thấy hệ thống NHTM nước ta đang đối mặt mang sự suy kiệt bảng cân đối kế toán do tình trạng nợ xấu không được phản ánh một cách toàn bộ. Tình trạng này càng được báo động khi nợ xấu toàn hệ thống gia tăng nhưng lợi nhuận của hệ thống NHTM càng lớn.
Điều này cho thấy, hệ thống NHTM đang không phản ánh những tổn thất thực sự vào kết quả kinh doanh để tạo ra bức tranh lợi nhuận cao, nhằm giúp những cổ đông thoái vốn thông qua chính sách cổ tức. Thật ko công bằng lúc những người chủ của hệ thống đang được thụ hưởng lợi ích, NHNN lại xây dựng thương hiệu công ty sắm bán nợ xấu quốc gia.
Chính vì điều này, thời gian qua với đa dạng ý kiến cho rằng NHNN phải đề nghị các NHTM tự xử lý nợ xấu. Trong hội nghị triển khai nhiệm vụ hệ thống ngân hàng 2013, Thủ tướng Chính phủ đã chuyển tải thông điệp “các ngân hàng buộc phải dùng khoản tiền trích lập dự phòng rủi ro hoặc bán tài sản thế chấp để xử lý”. Trước đó ngày 27/11, Thống đốc NHNN Việt Nam ban hành Văn bản 7789 về việc trích lập dự phòng và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro. Theo đó, đề nghị chủ tịch HĐQT, HĐTV, tổng giám đốc các ngân hàng rà soát lại khả năng phát mại, giá trị của tài sản bảo đảm.
Qua đó, các ngân hàng sớm xác định thông minh giá trị và tỷ lệ khấu trừ của tài sản bảo đảm, trích lập tối đa dự phòng rủi ro. Theo NHNN, biện pháp này nhằm tạo nguồn để xử lý nợ xấu bằng dự phòng rủi ro ngay trong năm 2012. Tuy nhiên, hệ thống NHTM vẫn với 1 kết quả marketing khả quan và 1 mức nợ xấu rẻ theo phương pháp nhìn của chính những NHTM. nếu điều này là hiện thực, liệu có cần thiết với một VAMC, lúc chỉ đạo của NHNN trong việc tự xử lý nợ xấu không được thực hiện, hay chăng NHNN buộc phải mạnh tay trong việc thực hiện chỉ đạo này trước khi bàn chuyện VAMC?
Giải pháp cho thị trường chứng khoán chỉ mới là kiến nghị
không đứng bên cạnh cuộc, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cũng tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ tăng trưởng thị trường chứng khoán năm 2013. Theo ấy, đa dạng giải pháp được đưa ra và thực thi.
đấy là việc nới tỷ lệ margin lên 50/50 áp dụng từ 1/2/2013 và thực hiện mở rộng biên độ giao dịch trên 2 sàn từ 15/1, đã được Chủ tịch UBCKNN công bố. Đây là giải pháp nhằm kích thích tính đầu cơ trên thị trường diễn ra giữa các nhà đầu tư chứ không phải là giải pháp giúp cho chính siêu thị có cổ phiếu được nhà đầu tư tậu bán cải thiện tình hình hoạt động.
Tính từ 15/3/2012 đến hết năm, NHNN đã phát hành khoảng 180.000 tỷ đồng và đã với 120.000 tỷ đồng tín phiếu được đáo hạn, hiện còn trên 57.000 tỷ đồng chưa đáo hạn. Cũng trong năm 2012, NHNN đã bơm ra trên 300.000 tỷ đồng để tìm vào ngoại tệ nhằm nâng cao dự trữ ngoại tệ lên khoảng 24 tỷ USD… ấy là 1 số minh chứng của việc điều tiết tiền từ NHNN. Giải pháp này đi vào hiện thực sẽ góp phần gia tăng tính đầu cơ, bất ổn của thị trường càng gia tăng.
các giải pháp còn lại chỉ là các kiến nghị của cơ quan này lên cơ quan cấp cao hơn: không đưa chứng khoán vào nhóm phi chế tạo. Đứng ở góc độ giao dịch trên thị trường, việc cho vay đầu tư buôn bán chứng khoán là bắt buộc chính đáng và bây giờ nhiều ngân hàng tiến hành cấp tín dụng trong đầu tư chứng khoán thông qua những công ty chứng khoán. Mức tín dụng cấp cho hoạt động này hơi to, trường hợp nhìn trên báo cáo tài chính của các siêu thị chứng khoán niêm yết.
cái khó của kiến nghị này nằm ở chỗ giả dụ đưa ra khỏi đối tượng phi cung ứng, các NHTM sẽ đẩy mạnh hoạt động cho vay cầm cố cổ phiếu trên những cổ phiếu không được niêm yết. Rủi ro sẽ thuộc về hệ thống ngân hàng.
Mặt khác, lúc nền kinh tế đang bắt buộc vốn cho đầu tư cung cấp kinh doanh sở hữu mức giá thấp, nguồn tín dụng ngân hàng ví như dành cho những hoạt động cho vay đầu cơ, thao túng những tài sản sở hữu tính đầu cơ, sẽ đẩy dòng vốn bị chảy lệch khỏi nền kinh tế. do vậy, chính sách này khó kỳ vọng sớm được thực hiện.
ngoại trừ ấy, room của nhà đầu tư nước ngoài được điều chỉnh vượt 49% nắm giữ cổ phần không với quyền biểu quyết ở một số ngành nghề buôn bán. mẫu khó của giải pháp này nằm ở cổ phần không sở hữu quyền biểu quyết. tốt dòng cổ phần này chỉ được phát hành riêng lẻ cho các đối tác chiến lược nước không tính, bởi bản thân các cổ phiếu giao dịch trên thị trường đều có quyền biểu quyết.
trường hợp điều này được thực hiện, việc tranh tìm bán cổ phiếu của các doanh nghiệp nàuy giữa nhà đầu tư nước không tính và trong nước có diễn ra không? chắc chắn là ko. Trong Nghị quyết 01/NĐ-CP với đề nghị các NHTM thoái dần vốn ra khỏi ngành, lĩnh vực phi tài chính hoặc lĩnh vực đầu tư rộng rãi rủi ro là điều kiện và là cơ hội cho hoạt động thoái vốn.
Trong lúc đấy, hoạt động ủy thác đầu tư của hệ thống NHTM hiện tại tương đối lớn. Hoạt động này được thực hiện gián tiếp nhằm mục đích đầu tư nắm giữ cổ phần lẫn nhau, hoặc đầu tư kinh doanh chứng khoán, cấp tín dụng cho các hoạt động bị giới hạn tín dụng theo Luật các tổ chức tín dụng. Hoạt động ủy thác đầu tư này đã làm cho méo mó hoạt động của hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính.
